Temperatuur veranderen

Er zijn verschillende proefjes waarbij twee stoffen met elkaar reageren. Soms veranderd de kleur en soms wordt iets harder of juist zachter. Er zijn ook proefjes waarbij je twee stoffen mengt en de temperatuur gaat veranderen als reactie. Kou zonder ijs of hitte zonder vuur, maar door een chemische reactie. In dit proefje gaan we stoffen mengen en het veranderen van de temperatuur meten.

Nodig:

  • maatbeker van minimaal 100 ml
  • thermometer
  • 25 ml citroenzuur oplossing
  • natriumbicarbonaat (zuiveringszout)
  • stopwatch of horloge
  • notitieblad
  • potlood

Stappen:temperatuur-veranderen_450

Meet 25 ml van de citroenzuur oplossing af in de maatbeker. Meet hierna de temperatuur van het citroenzuur en schrijf die op.

Voeg nu de natriumbicarbonaat toe aan de citroenzuur oplossing en roer die erdoor. Probeer niet te lang te roeren, je moet namelijk ook de temperatuur nog meten.

Controleer de temperatuur met de thermometer. Schrijf elke 30 seconden het verschil in temperatuur op. Schrijf bij elke meting ook op na hoeveel seconden of minuten dat is gedaan. Blijf dit doen tot de temperatuur niet meer stijgt of daalt.

Vragen:

  1. Wat gebeurt er als je de natriumbicarbonaat door de citroenzuur oplossing roert?
  2. Hoe lang blijft de temperatuur veranderen?
  3. Waarom denk je dat de temperatuur stijgt en daalt?
  4. Denk je dat de reactie anders is als je meer of minder natriumbicarbonaat of citroenzuur oplossing gebruikt?

Meer weten?

Het veranderen van temperatuur door een chemische reactie noemen we een endothermische reactie. Om die reactie te laten doorgaan is er energie nodig. Het verbruiken van energie zorgt ervoor dat de temperatuur veranderd. Je kan met dit soort reacties ook koken. Bij onze vrienden van SchoolTV kan je daar een leuk filmpje over bekijken.

Het maken van popcorn is eigenlijk ook een chemische reactie. Wist je dat je dat heel makkelijk zelf kan doen? Bij de stichting C3 hebben ze een goede handleiding waarmee je zelf aan de slag kan gaan.