Categorie: Scheikunde

Een vulkaanuitbarsting ziet er spectaculair uit. Weet je dat je er zelf eentje kunt namaken in je eigen keuken? In dit proefje leer je thuis een vulkaan maken. Ook kijken we naar de volgorde waarin je een proefje doet. Zorg dus dat je voor deze proef genoeg spullen hebt, zodat je hem twee keer kunt doen.

Nodig

• erlenmeyer of een flesje van 500 ml
• maatbeker van minimaal 250 ml
• afwasmiddel
• kleurstof op waterbasis
• 200 ml azijn
• 100 ml water
• natriumbicarbonaat (zuiveringszout)
• een groot bord

Stappen

Neem de lege erlenmeyer en zet hem midden op het grote bord. Vul hem nu met 100 ml water.

Voeg een paar druppels afwasmiddel toe. Pas goed op dat je niet te veel erbij doet, een paar druppels is echt genoeg. Doe er daarna ook een eetlepel natriumbicarbonaat in.

Pak de erlenmeyer op en draai hem rustig rond zodat het water, afwasmiddel en natriumbicarbonaat mengen. Als het gaat schuimen, draai dan minder hard.

Zet de erlenmeyer weer midden op het bord.

Meng in de maatbeker de 200 ml azijn en een paar druppels van de kleurstof. Giet het mengsel in een vloeiende beweging in de erlenmeyer.

Vragen

1. Wat gebeurt er als je afwasmiddel in de erlenmeyer doet?
2. Wat gebeurt er als je natriumbicarbonaat in de erlenmeyer doet?
3. Wat gebeurt er als je de azijn aan het mengsel in de erlenmeyer toevoegt?
   Doe de proef nu nog eens en pas de volgorde aan:
4. Wat gebeurt er als je alles mengt zonder het natriumbicarbonaat?
5. Wat gebeurt er als je het natriumbicarbonaat als laatste toevoegt?
6. Waardoor denk je dat dit verschil komt?

Meer weten?

Als je meer wilt lezen over vulkanen, hoe ze ontstaan en waar je ze kunt vinden, lees dan dit stukje op Wikikids. Op YouTube staan ook twee mooie filmpjes. De eerste is van de grootste zelfgemaakte vulkaan ter wereld, de andere is van de mensen van National Geographic. Zij vlogen met een drone over een echte vulkaan en maakte een spectaculaire film.

Kun jij een kaars doven zonder te blazen of je handen te gebruiken? In dit proefje ontdek je hoe je dat doet!

Nodig

• 1 glas
• maatbeker van 250 ml
• waxinelichtje
• lucifers
• 1 eetlepel natriumbicarbonaat (zuiveringszout)
• 20 ml azijn

Stappen

Doe het waxinelichtje in het glas en steek hem voorzichtig aan.

Meet 20 ml azijn af in de maatbeker. Doe er 1 eetlepel natriumbicarbonaat bij. Wacht hierna ongeveer 1 minuut.

Schenk de maatbeker voorzichtig uit in het glas met het waxinelichtje. Zorg dat je alleen de lucht uitschenkt en niet het azijn of de natriumbicarbonaat.

Vragen

1. Wat gebeurt er als je het natriumbicarbonaat in de maatbeker doet?
2. Waarom denk je dat je daarna een minuut moet wachten?
3. Wat gebeurt er als je de lucht uit de maatbeker in het glas giet?
4. Hoe denk je dat dit gebeurt?

Meer weten?

Wat je hebt gemaakt, heet koolzuurgas. Koolzuurgas zit ook in frisdrank. Het zorgt voor de bubbeltjes die je kent uit bijvoorbeeld cola. Je kunt ook zelf frisdrank maken. Dan moet je natuurlijk geen azijn nemen, dat is helemaal niet lekker. Bij onze vrienden van hobbyprojecten.nl vind je uit  hoe je je eigen frisdrank maakt.