proefjesmetboefjes

Categorie: Ruimtevaart

  • MindCub3r

    MindCub3r

    Heb je wel eens een Rubiks kubus opgelost? Een Rubiks kubus is een kubus met 54 gekleurde vakjes die je zo moet draaien zodat alle kanten eenzelfde kleur krijgen. De EV3 MindCub3r van David Gilday is de oplossing voor iedereen die de kubus niet opgelost krijgt.

    Nodig:ev3 mindcub3r

    Stappen:

    Er zijn maar weinig modellen in de LEGO Mindstorms wereld die bijna alle onderdelen uit de doos gebruiken. De EV3 MindCub3r is wel zo’n model. Maar liefst 115 stappen zijn er nodig om de volledige robot te bouwen. Let daarbij wel goed op, sommige stappen vragen wat inzicht. Voor het goed laten werken van het programma zijn er wat extra stappen nodig, kijk daarvoor op: mindcuber.com onder het kopje Software.

    Omdat het zo’n grote robot is is het ook een leuk project om met een groepje te bouwen. De robot bestaat uit drie losse delen die je later samenvoegt, dus ook daar kan je in losse teams mee aan de slag.

    Wat verder opvalt is dat het programma van de EV3 MindCub3r lekker duidelijk is. Je kan in de het programma op je computer (LEGO MINDSTORMS EV3 software) precies zien welke stappen de robot zet. Als je zelf wil programmeren is dit ook een prima robot om de verschillende stappen mee te onderzoeken.

    Meer weten:

    De EV3 MindCub3r vindt uiteindelijk wel de oplossing, maar hij is niet heel erg snel. De Nederlander Mats Valk kan als een van de snelste ter wereld een Rubiks kubus oplossen. In november 2016 deed hij er 4,74 seconden over. Je kan op zijn eigen youtube-kanaal een filpje zien hoe hij vorig jaar een nieuw wereldrecord haalde. Op het youtube-kanaal IAssemble van David Gilday staan nog meer robots die hij heeft gemaakt.

    Meer LEGO Mindstorms? Kijk hier voor andere robots en projecten.

  • EV3MEG

    EV3MEG

    Met twee grijparmen en vier wielen is EV3MEG een robot die meteen tot de verbeelding spreekt. Extra leuk is dat je zelf aan de slag kan met de programmeersoftware om hem te laten rijden en zoeken.

    Nodig:EV3MEG

    Stappen:

    De LEGO Mindstorms EV3MEG is ontworpen door Martijn Boogaarts. Het is een robot die niet alleen makkelijk te bouwen en te programmeren is, maar die je ook door de hele kamer kan laten rijden.

    De instructies zijn overzichtelijk en duidelijk. Let wel goed op dat je de juiste platen gebruikt, anders kom je niet mooi uit bij de schouders. Wat ook mooi is om te zien is hou de snoeren rond de nek worden geslagen en op die manier mooi worden verwerkt in de robot. Hij ziet er meteen strak en gelikt uit.

    Henrik van de LEGO ROBO MAK3R STUDIO heeft een kort filmpje gemaakt waarin hij de werkende EV3MEG laat zien. Gebruik dat filmpje ook om te zien hoe het programma van de EV3MEG er uit ziet.

    Meer weten?

    Dit is de derde EV3 robot die we delen. Met grote dank aan Martijn Boogaarts voor het ontwerp en Henrik voor het filmpje.

     

  • EV3D4

    EV3D4

    Met de EV3 EV3D4 waan je je in de wereld van Star Wars. Het is het LEGO broertje van R2D2 de bekende robot uit Star Wars. Dit ontwerp is gemaakt door Vassilis Chryssanthakopoulos. Hij heeft de EV3 EV3D4 zo gemaakt dat hij ook door de kamer kan bewegen met zijn infraroodbaken en is makkelijk te programmeren met de EV3-software

    Nodig:EV# EV3D4

    Stappen:

    De EV3 EV3D4 is project waar we behoorlijk van onder de indruk zijn. De instructies zijn weer van Philo en Vassilis Chryssanthakopoulos. Je bent behoorlijk wat tijd bezig met bouwen, maar het is een fantastische machine om te maken. Ze zorgen zelfs dat de afstandsbediening een jasje krijgt.

    Zorg zoals altijd bij LEGO dat je de blokken goed laat aansluiten. Let bij deze robot ook op dat je de snoeren goed wegwerkt.

    Als je klaar bent met bouwen kan je gaan testen. Je kan de EV3D4 door de kamer laten bewegen, maar hem ook andere dingen laten doen.

    Meer weten?

    Dit is onze tweede Mindstorms EV3 robot die we delen. Wederom met dank aan Philo voor het maken van de handleiding en aan Vassilis voor het ontwerp. Wil je zelf aan de slag met het maken van een programma, kijk dan op de website van Lego voor de programmer-app.

  • SORT3R

    SORT3R

    Met de EV3 SORT3R kan je je lego sorteren. Iedereen ken het probleem van LEGO. Leuk om mee te bouwen, maar het sorteren is niet het leukste klusje. Gelukkig kan je dat nu aan een robot overlaten. Samen met Philo bouwen we een sorteermachine. Voor dit legoproject heb je een LEGO Mindstorms set nodig, of een EV3 blok en losse LEGO.

    Nodig:EV3 SORT3R

    Stappen:

    Werk de bouwinstructies van Philo door. Let op dat je de SORT3R goed aansluit en dat je losse onderdelen goed op de EV3 aansluit. Als je zowel de SORT3R als het de sorteerbakken hebt gemaakt, ban je klaar om hem te testen.

    De SORT3R moet behoorlijk precies tegen de sorteerbakken worden geplaatst om te werken. Hij wordt geleid door de L2 balken aan de bovenkant van de bakjes. Deze vangt de rails op de robot.

    Door de IR-sensor weet de SORT3R precies waar hij is. Hij checkt en berekent zijn plek elke week weer. De rotatiesensor is precies genoeg om de blokjes elke keer weer op hun plek af te zetten.

    Als je de EV3 SORT3R een paar keer hebt getest merk je misschien dat er kleine botsingen ontstaan.

    Als je nog wat ander technisch lego hebt liggen kan je dat aanpassen door de L-balken te verplaatsen naar de kant van de kleurensensor.

    Meer weten?

    Het Mindstorms EV3 project is in volle gang. Kijk ook eens op de site van LEGO zelf om alle ideeën te zien. Maar kom ook hier terug, er staat elke maand een nieuwe EV3 robot klaar.

  • Kleuren met dennenappels

    Kleuren met dennenappels

    Wist jij dat verschillende stoffen een andere kleur vlammen geven als ze branden? In dit proefje gaan we onderzoek doen naar vuur en de verschillende kleuren met dennenappels.

    Nodig:kleuren-met-dennenappels_450

    • 5 grote droge dennenappels
    • 4 kommen van minimaal 2 liter
    • 300 gram tafelzout
    • 300 gram LoSalt
    • 300 gram magnesium sulfaat
    • 200 gram koper sulfaat
    • water
    • roerstaaf
    • tang
    • oude kranten

    Stappen:

    Vul 4 bakken met water. Het helpt in de meeste gevallen als je een beetje lauw tot warm water gebruikt. Doe hierna in elke bak 1 van de chemische stoffen. Je moet hierna goed roeren om te zorgen dat ze oplossen in het water.

    Als de bak gevuld is met water en je hebt de verschillende stoffen opgelost ben je klaar voor de volgende stap. Stop in elke bak 1 dennenappel. Het is belangrijk dat ze helemaal ondergedompeld zijn in het water. Als e blijven drijven, kan je er een steen op leggen. Geen steen? Vul dan een boterhamzakje met je mengsels, doe de dennenappel daarin en leg het geheel in je bak. De dennenappels hebben echt een paar uur nodig om zich helemaal vol te zuigen met het mengsel. Het beste is om ze een dag (of een nacht) in de bak te laten zitten.

    Als ze zich helemaal hebben volgezogen kan je ze er weer uit vissen. Doe dat niet met je handen, maar met een tang. Als je een tang hebt van de BBQ is dat prima. Hele grote pincetpennen doen het ook goed. Leg ze daarna op oude kranten om te drogen. Je kan beter heen handdoeken gebruiken, want het kan een beetje vlekken. Het duurt hierna zo’n 3 dagen tot ze weer helemaal droog zijn. Schrijf duidelijk op welke dennenappel in welk mengsel heeft gezeten.

    Als de dennenappels droog zijn, kan je buiten in een vuurkorf een vuur maken. Doe dat wel altijd met een volwassen iemand erbij. Het kan ook prima in de open haard, maar zorg dan wel dat je maar één dennenappel per keer in de haard stopt.

    Aan de buitenkant zijn er geen verschillende kleuren met dennenappels. Maar als ze branden geeft elke dennenappel een eigen kleur vlammen. Gebruik als eerste de dennenappel die je niet in een mengsels hebt gedaan. Dan weet je meteen met welke kleur een gewone dennenappel brandt.

    Vragen:

    1. Welk van de stoffen lost het beste op in water?
    2. Welke kleuren heb je gezien bij je gewone dennenappel?
    3. Welke kleuren hadden de andere dennenappels?

    Meer weten?

    Het is je vast opgevallen dat de verschillende stoffen verschillende kleuren geven. Sommige branden geel, andere violetachtig paars, wit of zelfs groen.

    De verschillende kleuren komen door de verschillende opbouw van de stoffen. Elke stof heeft elektronen in een eigen energieniveau. Als een elektron warm wordt, bijvoorbeeld als je hem in het vuur gooit, dan gaat hij sneller bewegen, maar hij wordt dan ook instabiel. Als hij weer terug gaat naar z’n lagere energieniveau, dan komt er energie vrij. De energie komt vrij in de vorm van licht, we noemen dat fotonen. De energie in die fotonen, bepaalt de kleur van de vlam.

    Dit soort kleuren vaan licht gebruiken ze ook veel bij het onderzoek naar sterren. Lees vooral dit verhaal over kleuren als je daar meer van wil weten.

    Voor de diepgang en de meer technische kant van kleur en fotonen kan je hier veel lezen. Let op, dat stukje is best moeilijk.

  • Zonnestelsel maken

    Zonnestelsel maken

    De afstanden tussen de planeten van ons zonnestelsel zijn enorm. Ze zijn zo ontzettend groot dat je soms maar moeilijk kan bevatten hoe groot dat is. Zelf een zonnestelsel maken is een goede manier om inzicht te krijgen in die afstanden. In dit proefje ga je actief aan de slag met het zonnestelsel.

    Nodig:zonnestelsel-maken_450

    • 8 vellen gekleurd papier
    • stift
    • schaar
    • grasveld of plein (minimaal 80 meter lang)
    • 8 kinderen

    Stappen:

    Eerst gaan we planeten maken. Knip met je schaar 8 cirkels uit de 8 vellen papier. De cirkels hoeven niet even groot te zijn, dat zijn de planten namelijk ook niet. Als je 8 cirkels hebt, schrijf je met de stift de namen van de planten op. Elke cirkel is een planeet.

    De planten zijn:

    • Mercurius
    • Venus
    • Aarde
    • Mars
    • Jupiter
    • Saturnus
    • Uranus
    • Neptunus

    Ga nu naar het veld of het plein waar je het proefje wil doen. Ga zelf aan een kant van het veld staan. Dit plekje is nu de Zon. Elk van de kinderen krijgt een planeet. Zij zijn nu de planeten van het zonnestelsel.

    Iedere stap die een kind nu zet is ongeveer 58 miljoen kilometer in het echt. Als eerste mag Neptunus gaan lopen. Neptunes staat op 78 stappen van de zon. Dat is 4,5 miljard kilometer. Als Neptunus in een rechte lijn wegloopt, staat hij na 78 stappen op z’n plek.

    Daarna is Uranus aan de beurt. Uranus hoeft maar 50 stappen te lopen. Hij mag het pad volgen van Neptunes. Hierdoor staan alle planeten straks in een rechte lijn. 50 stappen is ongeveer 2,9 miljard kilometer. Je kunt nu al zien dat de afstand tussen Neptunus en Uranus erg groot is.

    Als derde kind mag Saturnus gaan lopen. Saturnus zet 25 stappen in een rechte lijn.  25 stappen is ongeveer 1,4 miljard kilometer.

    Nummer 4 is Jupiter. Het kind dat Jupiter speelt, mag 13 stappen zetten. Die 13 stappen zijn in het echt 778 miljoen kilometer.

    We komen nu steeds dichter bij huis. De volgende planeet is Mars. Mars hoeft maar 4 stappen te zetten. Dat is ongeveer 228 kilometer.

    Aarde! Onze eigen planeet zet 3 stappen. Die 3 stappen zijn ongeveer 150 miljoen kilometer.

    Het kind dat Venus is, zet maar 2 stappen. Daarmee staat het 108 miljoen kilometer bij de zon vandaan.

    Het dichtst bij de zon staat Mercurius. Dat is maar 1 stap, of 58 miljoen kilometer.

    Je kan nu precies zien wat de afstand is tussen de verschillende planten.

    Vragen:

    Kijk naar de volgorde. Welke planten maken het zonnestelsel?

    Kijk naar de afstanden tussen de kinderen, welke planten staan er dan het verst uit elkaar?

    Welke planeten staan het dichtst bij elkaar?

    De ruimtesonde Mariner 4 deed er 6 maanden over om van Aarde naar Mars te vliegen. Dat is dus 6 maanden per stap. Hoelang duurt het dan om Jupiter te bereiken?

    De ruimtesonde Voyager II deed er 12 jaar over om Neptunus te bereiken. Wat denk jij dat er nodig is om sneller te kunnen reizen tussen de planeten?

    Meer weten?
    Een zonnestelsel maken doen je niet alleen in de klas. Er zijn verschillende plekken in Nederland waar ze een model van de planeten hebben. Op PlaNed staat een mooi overzicht, zo zie je ook wat er in je eigen omgeving zit. Een van de oudste (en mooiste) planetaria staat in Friesland. Dat is het planetarium van Eise Eisinga.

    Bij de vragen had je al gehoord over Mariner 4 en Voyager II. Er zijn nog veel meer ruimesondes die in ons zonnestelsel rondvliegen.  Op intosspace.nl staat een lijstje met belangrijke sondes.

  • Eindhoven Maker Faire

    Eindhoven Maker Faire

    Eindhoven-Maker-Faire-logo-JPG-image-aboveDe Maker Faire is de grootste Show (and Tell) op aarde: een gezinsvriendelijk festival waarbij uitvinding, creativiteit en vindingrijkheid centraal staan. Een viering van de Maker movement.

    Deels wetenschapsfestival, deels beurs, en voor een deel iets helemaal nieuws. Het festival in Eindhoven is een samenkomst van tech-enthousiastelingen, hobbyisten, onderwijzers, knutselaars, ingenieurs, wetenschapsclubs, designers, kunstenaars, studenten en commerciële exposanten van alle leeftijden. Al deze makers komen naar de Maker Faire om te laten zien wat ze maken en om te delen wat ze leren.

    De lancering van de Maker Faire in de Bay Area in 2006 toonde de populariteit van het maken en interesse onder de groepen ambitieuze makers om deel te nemen aan hands-on activiteiten en nieuwe vaardigheden te leren tijdens het evenement. Een record van 215.000 mensen namen deel aan de twee Maker Faires in de Bay Area en New York in 2014. Een gezinsvriendelijk evenement, waar 50% van de bezoekers tijdens het evenement aanwezig was met kinderen.

    Maker Faire is voornamelijk gericht op de toekomst, de presentatie van makers die nieuwe vormen verkennen met nieuwe technologieën. Maar het is niet alleen voor de makers op technisch gebied; Maker Faire is voorzien van projecten en experimenten vanuit het gehele spectrum van wetenschap, techniek, kunst, performance en ambacht.

    Maker Faire is een bijeenkomst van fascinerende, nieuwsgierige mensen die leren genieten en die houden van het delen van wat ze kunnen doen. Het is een plek voor makers om voorbeelden van hun werk te laten zien en interactie aan te gaan met het publiek. Vele makers zeggen dat ze geen andere plek kennen om te delen wat ze doen. DIY (Do-It-Yourself) is vaak onzichtbaar in onze gemeenschap, deze vindt vaak plaats in winkels, garages en op keukentafels. Het staat meestal niet in de schijnwerpers van de traditionele kunst of (wetenschappelijke) evenementen. Maker Faire maakt deze projecten zichtbaar en laat ideeën zien die we niet elke dag tegenkomen.

    Het festival in Eindhoven wordt aangeboden door Maker Media. Maker Media publiceert Make:magazine, produceert Maker Faire, en biedt een doe-het-zelf tools, electronica, kits en boeken via de online en pop-up maker Shed winkels.

  • Poollicht tekenen

    Poollicht tekenen

    Ben je ooit in de buurt geweest van de Noordpool of de Zuidpool? Dan heb je vast ’s nachts het poollicht gezien. Het poollicht heeft verschillende kleuren. In dit proefje gaan we zelf het poollicht tekenen met pastelkrijt.

    Nodig:Poollicht tekenen

    Stappen:
    Het poollicht heeft een aantal vaste kleuren. De kleuren van het poollicht zijn rood, groen en blauw. Soms vermengen de kleuren zich in de lucht. Daardoor kan je ook geel en roze zien. Zoek deze kleuren pastelkrijt uit. De andere krijtjes kan je in het doosje laten zitten.

    Pak nu je schaar en knip langs het lijntje van het poollicht model. Als je liever je eigen golflijntje maakt mag dat natuurlijk ook. Voor de golven van het poollicht tekenen we het liefs langs de lijn van een model.

    Leg je poollicht model nu op het vel zwart papier. Pak een pastelkrijtje en teken op het poollicht model langs de golflijn. Ga een paar keer heen en weer zodat je een mooie dikke kleurlaag. Het geeft niets als er ook wat kleur op het zwarte papier komt.

    Druk je poollicht model nu met een hand op het papier en veeg met je ander hand het pastelkrijt omhoog. Op deze manier krijg je gekleurde vegen op het zwarte papier. Je kan nu nog een keer met andere kleuren op je model tekenen en het met keukenpapier uitsmeren. Je mag zelf weten hoeveel kleur je wil gebruiken.

    Als je nu het poollicht model optilt, zie je een kleurrijke golf over je zwarte papier lopen.

    Je kan nu met je poollicht model op nog een paar plekken een golven maken. Dat doe je door de stappen hierboven te herhalen. Eerst met pastelkrijt op je poollicht model tekenen en daarna uitsmeren met keukenpapier. Wil je een ander poollicht tekenen? Dan kan je het poollicht model ook omdraaien, dan krijg je een iets andere golf. Je kan het poollicht model ook schuin op je tekenvel leggen.

    Als je klaar bent heb je een mooie tekening van het poollicht.

    Meer weten?
    De kleuren van het poollicht komen door een reactie van de atomen in de atmosfeer van de aarde met de energie van de zon. De rode kleur komt van de reactie met zuurstof in onze lucht. De groene en blauwe kleuren komen door een reactie met de stikstof in onze atmosfeer.
    Wil je weten hoe dat precies werkt? Kijk dan eens bij onze vriend Bommeltje die dat heel precies kan uitleggen.

    Ook in Nederland kan je een paar keer per jaar het poollicht zien. Op de website van poollicht.info kan je zien waar en wanneer de kans het grootst is. Ze hebben daar ook mooie foto’s van het poollicht.

  • Proefjes op Instagram

    Proefjes op Instagram

    maak een raketVolg Proefjes met Boefjes ook op Instgram. Hier krijg je bijna dagelijks updates van leuke projecten, spannende proefjes en grappige feitjes. Kijk voor ons profiel op instagram.com/proefjesmetboefjes.

    We delen via Instagram proefjes, workshops en andere leuke dingen. Heb je zelf ook proefjes gedaan of gebruik je proefjes van onze website. Dan vinden we het leuk als je ons een mention geeft of de hashtag #proefjesmetboefjes gebruikt.

    Je kan de app voor Instagram downloaden in de Apple Appstore of bij Google Play.

     

     

  • Mercuriusovergang bekijken

    Mercuriusovergang bekijken

    Op maandag 9 mei is er ’s avonds iets bijzonders te zien. De planeet Mercurius gaat dan voor de zon langs. Vanaf de aarde kan je de Mercuriusovergang zien als een klein zwart stipje dat over de zon schuift.

    Het is bijzonder dat je de Mercuriusovergang kan zien in Nederland. De volgende keer dat dat lukt is pas weer in 2032. Om die reden zijn verschillende sterrenwachten in Nederland die avond open. Bij Sterrenwacht het Gooi en Vechtstreken hebben ze speciale zonnetelescopen om de wandeling van Mercurius langs de Zon op een veilige manier te zien.

    De Mercuriusovergang begint om 13:10 uur en gaat dan door tot 20:40 uur. Je hebt dus een groot deel van de middag en avond om te zien hoe Mercurius voor de zon langs gaat.

    Belangrijk
    Kijk nooit zonder bescherming direct in de Zon! Je kan speciale eclipsbrillen kopen waarmee op een veilige manier naar de zon kan kijken. Mercurius is te klein om zonder telescoop te zien, dus ga vooral kijken bij een sterrenwacht in de buurt. Op de website van sterrenkunde.nl staat een goede lijst met verschillende sterrenwachten in Nederland.