proefjesmetboefjes

Categorie: Biologie

  • SPIK3R

    SPIK3R

    Het lijkt net of de SPIK3R is weggelopen uit het BBC programma Robot Wars. Met de gevaarlijk ogende staart, de sterke scharen en zijn zes poten lijkt hij een robotschorpioen. Je kan hem nu zelf bouwen met LEGO Mindstorms.

    Nodig:SPIK3R

    Stappen:

    De SPIK3R is een van de originele robots die je kan maken met de LEGO Mindtorms-set 313131. Hij biedt een mooie uitdaging om te bouwen en programmeren. Ook als de SPIK3R eenmaal klaar is heb je er nog uren plezier van.

    Omdat het een originele LEGO robot is zijn de bouwinstructies van de SPIK3R dik in orde. Het bouwen gaart snel en de stappen zijn overzichtelijk.

    Het programma kan je makkelijk via de programmeersoftware van LEGO op de programmeerbare steen zetten. Als je ook de Robot Commander app op je smartphone of tablet hebt staan kan je hem ook daar mee besturen.

    Meer weten?

    Robots bouwen met LEGO Mindstorms is natuurlijk erg leuk, maar wist je dat er ook echte gevechten worden gehouden met robots? In Engeland is het tv-programma Robot Wars al jaren populair. Mensen bouwen daar robots van allerlei soorten en maten.

    Als je klaar bent met de SPIK3R en je wil graag een andere LEGO Mindstorms robot maken. Kijk dan eens bij onze andere projecten.

  • Vrijwilliger gezocht

    Vrijwilliger gezocht

    — De vrijwilliger is gevonden | Tot op Into The Great Wide Open! —

    Proefjes met Boefjes zoekt een vrijwilliger voor ITGWO

    Ben jij goed met kinderen? Ben je beschikbaar van 30 augustus tot en met 4 september?

    Ben je niet bang voor modder, de zee of het bos? Ga dan met Proefjes met Boefjes naar Vlieland en help bij het WadLab tijdens Into The Great Wide Open.

    Wat kan een vrijwilliger verwachten?schelpen en zuur

    • Gratis toegang tot Into The Great Wide Open 2017
    • Overtocht naar Vlieland
    • Een plek op camping Stortemelk voor een tent
    • Crewcatering op werkdagen

    Wat wordt er verwacht van de vrijwilliger?

    • Beschikbaarheid van woensdag 30 augustus tot en met maandag 4 september 2017.
    • Actieve houding
    • Goed met kinderen
    • Work hard, play hard. De kinderactiviteiten beginnen vroeg, maar ´s avonds kan je wel dansen bij de bandjes.

    Ben jij de kindvriendelijke hulp die we zoeken? Stuur ons dan een berichtje met je motivatie en misschien sluit jij je zomervakantie dan af op Vlieland.

     

     

  • WadLab

    WadLab

    Ben jij de onderzoeker die de zee zoekt? De uitvinder in de dop die in het bos ideeën krijgt? Kom dan naar het WadLab! Tijdens Into The Great Wide Open borrelt en bruist het namelijk van de onderzoeken. Trek je witte jas aan en kom samen met Proefjes met Boefjes experimenten doen met schelpen en het zand van het strand onder de loep leggen.

    Ben je meer een uitvinder? Kom dan ook en bouw je eigen barometer met materialen uit het bos.

    Kijk voor meer informatie over het WadLab op de site van Into The Great Wide Open.

  • Botten tekenen

    Botten tekenen

    Wist je dat er in je been 4 botten zitten en in je oor en je arm allebei 3? In totaal heb je tijdens je leven ergens tussen de 350 botten als baby en 206 botten als je groot bent. In dit proefje onderzoek je waar die botten eigenlijk zitten en ga je de botten tekenen.

    Nodig:botten tekenen

    • stuk behangpapier
    • schaar
    • potlood
    • zwarte stift

    Stappen:

    Knip een stuk behangpapier af dat iets groter is dan jezelf bent. Leg het met de witte kant naar boven en ga er op liggen. Zorg er wel voor dat je er zo op ligt dat je hele lichaam op het papier past en er ruimte is tussen je armen en je lijf en dat je benen niet tegen elkaar aan liggen.

    Vraag nu aan iemand anders om voorzichtig een omtrek te tekenen met de stift. Doe dat vooral heel erg rustig. Hoe preciezer de omtrek hoe beter je straks kan werken. Let goed op dat je een stift gebruikt die uitwasbaar is. Als je een strakke omtrek maakt kan je namelijk iemands kleren raken en dat is natuurlijk zonde.

    Als de omtrek klaar is kan je naast de tekening gaan zitten. Je ziet nu een lijntekening van je eigen lijf. Je kan nu bij je eigen lijf voelen waar je botten zitten. Als je een bot voelt, kan je precies voelen waar het begint en ophoudt. Als je iets kan buigen (zoals je vinger) dan bestaat het uit meerdere botten. Een bot kan namelijk niet buigen. Je pink bestaat bijvoorbeeld uit drie losse botjes.

    Je kan je hele lijf voelen en zoeken naar botjes. Je kan bij het tekenen je lichaam verdelen in benen, armen, romp en hoofd. Op die manier kan je steeds een stukje voelen en de botten tekenen.

    Vragen:

    1. Hoeveel botten heb je gevonden in je hoofd?
    2. Hoeveel botten heb je gevonden in je hand?
    3. Welke botten vond je het makkelijkst om te vinden?
    4. Vergelijk je tekening met dit model. Welke botten heb je zelf ook gevonden?

    Meer weten?

    Je botten bestaan niet alleen uit kalk. Je botten bestaan uit verschillende laagjes die samen je skelet vormen. In dit proefje maak je zelf een model van een bot. Als je dat met heel veel keukenrollen en wc-rolletjes doet, kan je het skelet dat je hebt getekend ook in 3D bouwen.

    In je arm en je hand zitten heel veel botten. Dat komt doordat je je hand goed moet kunnen bewegen. Bij SchoolTV hebben ze daar een leuk filmpje van gemaakt.

  • FORTE 2017

    FORTE 2017

    Fort Honswijk
    De gemeente Houten heeft het bijzondere torenfort Honswijk in Schalkwijk aangekocht. Een geweldige, spannende en ruige locatie, waar de tijd heeft stil gestaan. Fort Honswijk was eerder niet toegankelijk voor publiek. Op zaterdag 1 juli opent fort Honswijk voor het eerst de deuren voor het publiek met het nieuwe festival: FORTE 2017. Er is gekozen voor de naam FORTE omdat het een muziekterm is wat staat voor krachtig, stoer en luid. Precies wat bij het fort past.

    Theater en kunst
    Een greep uit het theater- en kunstprogramma. Denk aan de Zomaargasten en Theatergroep Club Gewalt. Een aantal kunstenaars hebben, met het fort als basis, een kunstwerk ontwikkeld of exposeren een bestaand werk. Kunstcollectief LSDIA verlicht het fort met allerlei verschillende oude technieken en Bouke Groen maakt een fantastische geluidsinstallatie! Leuk natuurlijk, kunst kijken, maar misschien wil je er wel net iets meer over weten? Kinderen leiden bezoekers rond die mee op ontdekkingstocht willen. Voor de kleintjes is er natuurlijk ook van alles te beleven, zo kunnen ze leren hoe de waterlinie werkt met Proefjes met Boefjes, zelf limonade maken en nog veel meer leuke activiteiten!

    Programma
    Bij zo’n bijzondere locatie, horen natuurlijk ook bijzondere bands! Met Moss, Sue the Night, Lucky Fonz III, Beaux en Kuenta i Tambu staat de muzikale line-up als een huis. Moss is volgens 3voor12 “gewoon de beste Indieband van Nederland”. Het nieuwe album ‘Strike’ krijgt alleen maar lovende recensies en hun clubtour was stijf uitverkocht. Op Fort Honswijk is het makkelijk wegdromen. En wie past daar beter bij dan de meest romantische troubadour van Nederland: Lucky Fonz III. Hij bezingt de wereld op zijn eigen manier en dit leidt tot de mooiste liedjes.

    Sue the Night, op dit moment DWDD-huisband, heeft eveneens net een nieuw album uit: ‘Wanderland’. Ook deze krijgt steevast goede recensies. Kuenta i Tambu zet je weer met beide voeten op de dansvloer. Met hun keiharde tropische beats en sexy stagework, zetten zij het fort op z’n kop.

  • Bloesem onderzoeken

    Bloesem onderzoeken

    In het voorjaar komen de blaadjes weer aan de bomen en zie je dat veel bomen ook weer in bloei staan. Maar wat zijn die bloemen eigenlijk. Ga zelf naar buiten en leer bloesem onderzoeken bij een fruitteler.

    Nodig:bloesem onderzoeken

    • lokale fruitteler
    • vergrootglas

    Stappen:

    Voor dit onderzoek hoef je eigenlijk weinig in huis te halen. Je gaat het namelijk buiten doen. Het makkelijkste is om te zoeken naar een boomgaard in de buurt. Heb je echt geen boomgaard in de buurt, dan kan je ook in het park bloesem onderzoeken. Neem dan wel iemand mee die je meer over bloemen kan vertellen. Het is in zo’n geval geen gek idee om eerst eens wat vragen te stellen in de bloemenwinkel.

    Niet allen bomen bloeien op hetzelfde moment. Perenbomen bloeien eerder dan appelbomen en kersenbomen en pruimenbomen bloeien er weer ergens tussen. Op de website van de fruittuin kan je precies zien welke bloesem er op dit moment te zien is. Als je geen kans hebt om naar buiten te gaan, kan je daar ook via de webcam kijken, maar dan kan je niet voelen. Je kan dus het beste even op de fiets stappen en buiten bloesem onderzoeken.

    Meer weten?

    Je kan niet het hele jaar bloesem onderzoeken. Je kan wel het hele jaar naar verschillende planten kijken en die onderzoeken. Als je goed naar een plant kijkt, kan je er misschien achter komen wat de naam is. Dat heet met determineren. Meestal doe je dat met een determinatietabel, die staan in plantenboeken of zoek je op internet. In een determinatietabel staan allemaal vragen die je met ‘ja’ of ‘nee’ moet beantwoorden. Dat zijn bijvoorbeeld vragen als: Zijn de bloemen wit? Door ‘ja’ of ‘nee’ te antwoorden kom je bij een volgende vraag. Als je steeds een antwoord geeft kom je uteindelijk bij de naam van een plant terecht. Je kan het ook heel makkelijk online doen. Er is namelijk een programma met de planten van Nederland en Vlaanderen.

     

  • DINOR3X

    DINOR3X

    Lopende robots zijn moeilijk om te maken. Lasse Stenbæk Lauesen heeft hard gewerkt aan een ontwerp dat dat kan. De DINOR3X is een LEGO Mindstormsrobot die loopt, kijkt en brult. Het is een feest om hem te bouwen.

    Nodig:DINOR3X

    Stappen:

    We hebben eerder een robot gemaakt die kan rijden met wielen of rupsbanden. We hebben ook een robot gemaakt die stilstond, maar met z’n armen kon bewegen. Wat we nog niet hadden gemaakt was een robot die kan lopen.  Toch heeft Lasse Stenbæk Lauesen er eentje gemaakt.

    De DINOR3X kan lopen doordat er twee motoren bij zijn achterpoten zitten. De andere motor bedient zijn bek. Omdat er voorop ook gebruik wordt gemaakt van de IR-sensor, loopt de DINOR3X niet meteen overal tegenaan. Sterker nog, als je iets voor zijn sensor houdt, dan zal hij er eerst tegen brullen.

    Al met al een ontzettend leuke robot om te bouwen. Na een eerste testloopje kan het zijn dat zijn poten wat los zitten. Let daar op. Het was het enige probleem dat wij konden ontdekken.

    Meer weten?

    In de Verenigde Staten wordt hard gewerkt aan een lopende robot. Het bedrijf Boston Dynamics heeft verschillende filmpjes op youtube van robots die ze maken met poten. Maar er zijn ook heel veel filmpjes waarin het lopen niet goed gaat.

    Naast de DINOR3X bouwt Proefjes met Boefjes vaker aan robots. Een overzicht van de LEGO Mindstorms projecten vind je hier.

  • Windrichting meten

    Windrichting meten

    In Nederland waait het bijna altijd. Maar waar komt de wind vandaan? In dit proefje doe je onderzoek naar de wind en leer je de windrichting meten. Je maakt zelf een windvaan om te onderzoeken uit welke richting de wind waait.

    Nodig: windrichting meten

    • papieren of plastic koffiebeker met deksel
    • zand of grind
    • scherp geslepen potlood met gum
    • drinkrietje (recht, niet gebogen)
    • speld
    • 2 stuks dik A4 papier of karton
    • dikke stift
    • liniaal
    • schaar
    • kneedgom of klei
    • lijm
    • kompas

    Stappen:

    Begin bij het begin. Doe de deksel op je bakje en zet hem ondersteboven op een vel karton. Volg met de stift de rand van de deksel, zodat je midden op het vel een cirkel hebt. Teken er een tweede cirkel omheen. Zorg dat de afstand tussen de twee cirkels ongeveer 5 centimeter is.

    Pak de liniaal en verdeel de cirkel in gelijke delen, door de diameter te tekenen. Deel beide halve cirkels ook weer in tweeën, zodat je vier kwarten hebt. Je kan hierna de verschillende windrichtingen in de vakken opschrijven. Begin bovenaan met Noord en ga vervolgens met de klok mee: Oost, Zuid en West.

    Haal nu de deksel van het bakje en duw een klont kneedgom op de bodem vast. Vul daarna de rest met kiezels of zand en doe de deksel er weer op. Als je bang bent dat hij toch opengaat, kan je de deksel met wat tape vastmaken.

    Smeer de bovenkant van de deksel in met lijm en plak hem op je papier. Zorg dat je hem mooi in het midden van de cirkel plakt. Pak nu het potlood en zet het met de scherpe kant in het midden van de bodem van de beker en duw hem erdoor. De punt zit dan vast in de klei en het andere eind steekt recht omhoog.

    Knip nu uit het andere vel karton een vierkant en een driehoek. Zorg dat ze allebei ongeveer 7 centimeter in doorsnee zijn. Knip nu ook een inkeping in het rietje. Schuif de driehoek aan een kant van het rietje en het vierkant aan de andere kan zodat je een pijl krijgt.  Je kan een druppeltje lijm gebruiken om ze vast te zetten.

    Prik de speld nu door het midden van het rietje en prik hem vast op het gummetje van het potlood. Als je nu tegen de zijkant van de pijl blaast, zou hij vrij moeten bewegen.

    Neem je windvaan nu mee naar buiten. Zet hem ergens neer waar hij mooi in de wind staat. Kijk op je kompas (of het kompas op je telefoon) om te bepalen wat noord, oost, zuid en west is. Zorg dat de windrichtingen onder je windvaan in de juiste richting staan.

    Als het nu begint te waaien, kan je precies zien waar de wind vandaan komt en de windrichting meten.

    Vragen:

    1. Uit welke richting komt de wind?
    2. Meet de windrichting een week lang, komt de wind altijd uit dezelfde richting?
    3. Uit welke richting waait het vaak?

    Meer weten?

    Je kan niet alleen de windrichting meten, maar in Nederland wordt met wind ook energie opgewekt. Om van wind energie te maken heb je geen windvaan nodig, maar een windmolen. Als je wil leren hoe zo’n grote windmolen in elkaar zit, is dit filmpje van Willem Wever leuk om te kijken. Wil je liever kijken naar de wind en zien wat we in Nederland doen om de wind en de zee een beetje in bedwang te houden? Ga dan een keertje naar Neeltje Jans. Daar kunnen ze je meer vertellen over storm en zee.

  • Vogels tellen op school

    Vogels tellen op school

    Op vrijdag 27 januari 2017 is het weer zover: De Nationale Tuinvogeltelling voor (basis)scholen en andere groepen. Je kan dus ook met de BSO of de kinderboerderij meedoen. Je kan ook de app downloaden en met wat vrienden op zoek gaan naar vogels. Hieronder lees je wat je nodig hebt en wat de spelregels zijn.

    Nodig:Nationale Tuinvogeltelling 2017

    • het telformulier
    • een potlood
    • een horloge of stopwatch
    • verrekijker (maar dat hoeft niet)

    Stappen:

    Het is de bedoeling dat je op 27 januari 2017 een half uur de vogels op en rond het schoolplein telt. Je mag ook eerder in de week al tellen, als je er maar voor zorgt dat je na een halfuur stopt met tellen. Extra tip: het telformulier van de Nationale Tuinvogeltelling kan je ook als app downloaden uit de AppStore of Google Play. Je kan dan meedoen op je telefoon.

    Er zijn een paar regels aan het tellen van de vogels:

    Tel een halfuur lang de vogels op het schoolplein, of op de plek waar je bent. Je mag geen vogels tellen die overvliegen.

    Schijf alleen de vogel op die je met je eigen groepje ziet. Tel verschillende groepje niet op, want dan tel je misschien dezelfde vogel een paar keer. Als je als groepje eerst 3 kraaien ziet zitten en daarna een groepje van 5 kraaien, dan tel je in totaal 5 kraaien.

    Vul je telformulier in of klik meteen op de vogel in de app. Als je het telformulier gebruikt, dan kan je de telling doorgeven op de website van de Nationale Tuinvogeltelling: http://www.tuinvogeltelling.nl/scholen.

    Meer weten?

    Op de website van de Nationale Tuinvogeltelling kan je ook terecht voor leuke zoekkaarten en lesmateriaal. Die zijn leuk voor in de klas, maar natuurlijk ook voor thuis. Op de pagina met lesmateriaal kan je allerlei lesjes. De lesjes zijn verschillend, dus het maakt niet uit of je in groep 1 of groep 8 zit.

  • Zelf boter maken

    Zelf boter maken

    Zelf boter maken is niet alleen makkelijk, maar ook erg leuk. Daarnaast is het ook heel lekker. Maar misschien is het wel het leukste dat je een proefje kan doen dat je na afloop op je brood kan smeren en opeten. In dit proefje ga je zelf boter maken en iedereen kan meedoen.

    Nodig:zelf boter maken

    • 500 ml slagroom
    • pot van minimaal 500 ml met deksel
    • zeef
    • 2 theedoeken (of kaasdoeken)
    • beslagkom

    We beginnen met een 2 tips. Tip 1: De beste slagroom om boter mee te maken haal je niet in de supermarkt. Die haal je bij de boer. Bij de boer kan je namelijk lekker vette slagroom krijgen en daar maak je de lekkerste roomboter mee. Tip 2: Ga je zelf boter maken? Doe de slagroom dan een dag van te voren in een pot met een snufje zout en laat hem een dag op het aanrecht staan. Dan kunnen de bacteriën hun werk goed doen. Voordat je gaat beginnen zet je de pot dan even kort in de koelkast, zodat het mengsel weer afkoelt naar ongeveer 15 graden.

    Als je klaar bent om boter te maken, haal je de pot uit de koelkast en begin je met schudden. Schudden, schudden en nog meer schudden. Als je in de pot kijkt zie je dat je na een tijdje schudden dikke geklopte slagroom hebt. Dat is leuk, maar niet als je boter maakt. Je moet nu nog echt even doorschudden. Zelf boter maken vraag echt om serieus schudwerk, misschien wel 20 minuten, dus zet een leuk muziekje op.

    Blijf schudden tot je in je pot dikke klonten en vocht ziet zitten. Die dikke klonten zijn stukken boter, het vocht is de meest fantastische karnemelk die je ooit in je leven hebt geproefd. (Maar nu nog niet proeven!)

    Zet de zeef op de beslagkom en leg er een schone theedoek op. Als je een kaasdoek hebt, kan je die gebruiken, dat gaat nog beter. Schenk nu de inhoud van de pot op de doek. Het vocht druipt nu door het door het doek en het vergiet in de kom. Dat kan je gewoon drinken, het is echt heel, heel lekker.

    Je kan er nu voor kiezen om de boter te wassen. Je hebt dan wel ijsblokjes nodig.
    Je legt de klont boter dan in een kom met ongeveer 60 ml ijswater. Je kneed de boter daarna net zolang tot het water helder blijft. De eerste keer dat je het wast, wordt het water snel troebel. Dat water gooi je dan weg, en je vult de kom weer met een beetje ijswater. Ga weer verder met wassen. Als het water weer troebel is, ververs je het. Deze stappen herhaal je tot het water helder blijft.

    Na het wassen is het tijd om de boter wat droger te maken. Je legt de homp boter op je doek en duwt er zachtjes op. Zorg dat het vocht er langzaam uitloopt. Draai de kol en duw weer zachtjes. Hoe meer vocht je uit de boter duwt, hoe beter hij wordt.

    Vragen:

    1. In de tweede tip schrijven we dat je de slagroom op het aanrecht kan laten staan. Waarom denk je dat dat is?
    2. Kijk in de supermarkt eens bij de boter. Hoeveel verschillende soorten tel je?
    3. Boter is een melkproduct. Noem nog drie producten die je van melk kan maken.

    Meer weten?

    Als je boter kan maken, zit je niet ver van het maken van kaas. Op de website levenvanhetland.nl staat een prima stappenplan om zelf kaas te maken. Je kan dan ook dit filmpje van SchoolTV kijken.